“หมอสุภัทร” เตือนโรคหอยคันระบาดพบคนป่วย 200 คน

"หมอสุภัทร" เตือนโรคหอยคันระบาดพบคนป่วย 200 คน

ผอ.โรงพยาบาลจะนะ จ.สงขลา โพสต์เตือน “โรคหอยคัน” ระบาดในพื้นที่พบคนป่วยเข้ารักษาตัว 233 คน อาการผื่นตุ่มแดงนูนตามแขน ขาหลังทำนา หลังจากเก็บตัวอย่าง skin biopsy พบตัวอ่อนพยาธิตัวแบน cercaria มาจากหอย

วันนี้ (11 พ.ย.2563) ผู้สื่อข่าวรายงานว่า นพ.สุภัทร ฮาสุวรรณกิจ ผอ.โรงพยาบาลจะนะ จ.สงขลา โพสต์เตือนผ่านทางเฟซบุ๊ก นพ.สุภัทร ฮาสุวรรณกิจ ระบุว่า ดำนาแล้วเกิดผื่นคันที่จะนะ กับภารกิจที่ต้องจับผู้ร้ายให้จงได้

ในเดือนที่ผ่านมา เริ่มมีอุบัติการณ์พบคนไข้มีผื่นคันจำนวนมาก มีตุ่มแดงคันนูนอย่างน่ากลัว คันมากตามแขนขา พบว่ามีผู้ป่วยกระจายในพื้นที่ 7 ตำบล คนไข้ทั้งหมดมีอาการผื่นคันหลังการดำนา โดยส่วนใหญ่คนไข้เริ่มคันหลังดำนาได้ 1-3 วัน

ผื่นมีลักษณะจำเพาะ คือเป็นผื่นที่ขาทั้ง 2 ข้างและแขนข้างที่ถนัดที่ใช้ปักดำกล้าเท่านั้น แขนอีกข้างที่ใช้วางต้นกล้าบนแขนซึ่งไม่ได้สัมผัสน้ำจะไม่มีผื่น ไม่มีผื่นบริเวณร่มผ้าหรือบริเวณอื่นที่ไม่สัมผัสน้ำ พบผู้ป่วยที่มาตรวจรักษามากถึง 233 คน และมีผู้ป่วยอีกจำนวนหนึ่งที่เป็นไม่มากและไม่ได้มาตรวจ คนไข้ทุกคนพูดเป็นเสียงเดียวกันว่า ดำนามาทุกปี ไม่เคยเจอแบบนี้ และส่วนตัวเป็นหมอที่โรงพยาบาลจะนะมากว่า 20 ปีก็ไม่เคยเจอเช่นกัน

คำถามคือ สาเหตุของผื่นคันที่ระบาดหนักในครั้งนี้ เกิดจากอะไร เกิดจากมลพิษสารเคมีในน้ำ หรือเกิดจากเชื้อโรคเชื้อพยาธิ

ภาพ:เฟซบุ๊ก นพ.สุภัทร ฮาสุวรรณกิจ

ภาพ:เฟซบุ๊ก นพ.สุภัทร ฮาสุวรรณกิจ

 

ทางโรงพยาบาลจะนะ ได้รับการช่วยเหลือจาก สำนักโรคจากการประกอบอาชีพ ที่มาจากกระทรวงสาธารณสุข สถาบันโรคผิวหนังภาคใต้ จ.ตรัง และคณะแพทย์จากโรงพยาบาลหาดใหญ่ และสงขลานครินทร์ ร่วมกันมาสอบสวนโรคและหาสาเหตุ จากการซักประวัติ ตรวจร่างกาย ทำแผนที่การระบาด เหลือ 2 เหตุที่ป็นไปได้ คือผื่นคันจากเชื้อปรสิตที่มาจากหอยซึ่งเป็นผู้ร้ายที่ต้องสงสัยที่สุด ส่วนน้ำเสียจากการเกษตรหรือโรงงานนั้นน่าจะไม่ใช่ แต่ยังต้องคิดถึงอยู่

สรุปผื่นคันมาจาก “โรคหอยคัน”

นพ.สุภัทร กล่าวอีกว่า ดังนั้นเพื่อให้สามารถจับผู้ร้ายได้แม่นยำ จึงต้องได้นำน้ำและหอยในนาไปตรวจ และมีผู้ป่วย 4 คนยินดีให้ทำ skin biopsy หรือผ่าเอาเนื้อผิวหนังไปตรวจโดยกล้องจุลทรรศน์ และแล้วเราก็สามารถจับผู้ร้ายได้

ผลการตรวจ skin biopsy พบตัวอ่อนพยาธิตัวแบน cercaria ในผู้ป่วย 3 คน จากที่ผ่าส่งตรวจไป 4 คน และในน้ำที่ส่งตรวจก็พบเชื้อพยาธิ และเมื่อลงพื้นที่สำรวจหอยในพื้นที่นาพบทั้งหอยเชอรี่ หอยโข่ง และหอยคันที่เก็บไปก็ตรวจพบเจอ Cercaria 

ดังนั้นจึงสรุปได้ว่า ผื่นคันครั้งนี้ วินิจฉัยโรคว่าเป็น Cercarial dermatitis หรือ Swimmer’s itch หรือ ชื่อไทยๆ เรียกว่า โรคหอยคัน

ภาพ:เฟซบุ๊ก นพ.สุภัทร ฮาสุวรรณกิจ

ภาพ:เฟซบุ๊ก นพ.สุภัทร ฮาสุวรรณกิจ

 

อาการคันๆ หรือผื่นเกิดจากตัวอ่อนของพยาธิได้ไชเข้าไปสู่ผิวหนังของคนไข้ แต่พยาธินี้เป็นพยาธิใบไม้ในเลือดที่เติบโตได้จำเพาะเฉพาะในสัตว์ (Animal Schistome) ไม่สามารถเจริญเติบโตเป็นตัวเต็มวัยในคนได้ เมื่อชอนไชเข้าสู่ร่างกายของคน พยาธิก็จะตายหลังจากไชไประยะเวลาหนึ่งบริเวณผิวหนัง แต่การไชไปตามผิวหนัง ก็กระตุ้นให้เกิดผื่นและอาการคัน ซึ่งเกิดจากปฏิกิริยาการตอบสนองของภูมิคุ้มกันในร่างกาย พบว่าคนไข้ส่วนใหญ่อาการจะดีขึ้นได้เองหลังผ่านไป 1-2 อาทิตย์ การใช้ยาทากลุ่มสเตียรอยด์ทั่วไปก็สามารถช่วยให้ผู้ป่วยหายเร็วขึ้น

ภาพ:เฟซบุ๊ก นพ.สุภัทร ฮาสุวรรณกิจ

ภาพ:เฟซบุ๊ก นพ.สุภัทร ฮาสุวรรณกิจ

 

ส่วนคำถามใหญ่ที่ยังไม่มีใครตอบคือ อะไรทำให้เกิดการระบาดของเชื้อพยาธิในครั้งนี้ หรือเพราะว่าการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ที่เอื้อต่อการเติบโตของหอยและเชื้อพยาธิ หรือการไหลหมุนเวียนของน้ำท่าที่ถูกปิดกั้นจากการถมที่ หรือมีเหตุอื่นๆที่คาดไม่ถึง แต่ที่แน่ๆหากปีหน้าเกิดซ้ำ พื้นที่ทำนาของจะนะที่ลดลงต่อเนื่องอยู่แล้วน่าจะลดลงมากไปอีกอย่างแน่นอน

 

 

Next Post

THE EXIT : ชาวแม่พริกค้านทำเหมืองแร่แมงกานีส หวั่นกระทบชีวิต

พฤหัส พ.ย. 12 , 2020
กลุ่มคัดค้านการยื่นขอประทานบัตรเหมืองแร่ “แม […]